Aminoácidos esenciales: Ko'ãva ha'e umi aminoácido yvypóra rete (térã ambue vertebrado) ndaikatúiva osintetiza ijeheguiete térã oguerekóva velocidad de síntesis mombyry ombohovái haguã hete remikotevẽ ha oñeme'ẽva'erã tembi'u okapegua rupive. Pe aminoácido esencial oñeikotevẽva kakuaávape g̃uarã haꞌehína 20% ha 37% rupi pe proteína oñeikotevẽvagui. Oĩ 8 tipo, ha hembiapokuéra haꞌehína koꞌãva:
Lisina: Omombarete apytu’ũ ñemongakuaápe, ha’e peteĩ mba’e oguerekóva hígado ha vesícula biliar, omokyre’ỹ metabolismo graso, omohenda glándula pineal, glándula mamaria, cuerpo lúteo ha ovario, ha ojoko célula ñembyai;
Triptófano: Omombarete ojejapo hagua juky gástrico ha juky páncreas;
Fenilalanina: Oparticipa omboykévo pérdida función riñón ha vejiga;
Metionina: Oparticipa hemoglobina, tejidos ha suero composición-pe, ha oguereko tembiapo omokyre’ỹva bazo, páncreas ha linfa;
Treonina: Oguereko tembiapo omoambuévo ciertos aminoácidos ohupyty hagua equilibrio;
Isoleucina: Oparticipa regulación ha metabolismo timo, bazo ha glándula pituitaria-pe;
Leucina: Ombojoja isoleucina rehegua;
Valina: Omba’apo cuerpo lúteo, glándula mamaria ha ovario rehe. Aminoácido semi-esencial ha condicionalmente esencial: Umi aminoácido yvypóra rete ikatúva osintetiza ha katu jepivegua ndaikatúiva ombohovái umi tekotevẽ normal oñembohéra aminoácido semi-esencial térã condicionalmente esencial. Ko’ãva ha’e principalmente arginina ha histidina, ha’éva aminoácido esencial mitã okakuaa jave. Yvypóra rete oikotevẽva aminoácido esencial rehe oguejy edad reheve, tuicha oguejy umi kakuaávape oñembojojávo mitã mimi rehe. Hembiapokuéra ha’e ko’ãva:
Arginina: Arginina ha ácido desoxicólico ñembosako’i (minoxalina) ha’e pohã iporãva oñepohano haguã sífilis, ictericia viral, hamba’e.
Histidina: Ikatu ojeporu reactivo bioquímico ha agente farmacéutico ramo, ha avei ojepuru oñepohano hagua mba’asy korasõ rehegua, anemia, artritis reumatoide, hamba’e.
Aminoácido ndaha'éiva -esencial: Ko'ãva ha'e aminoácido yvypóra (térã ambue vertebrado) ikatúva osintetiza umi precursor simple-gui ha natekotevẽi ohupyty tembi'úgui. Techapyrã ha’e glicina ha alanina.

