Ojejuhúvo vitamina ha'e peteĩ umi mba'e tuichavéva ojejuhúva siglo XIX-pe. Ary 1897-pe, Ekman ojuhu Java-pe ho’úramo mandyju morotĩ oñembopiro’ýva añoite ikatuha ojapo beriberi, ha mandyju morotĩ noñemolinaiva’ekue ikatuha omonguera ko mba’asy. Avei ojuhu pe mba'e ikatúva omonguera beriberi ikatuha ojeipe'a y térã alcohol reheve, ha upe jave, ko mba'e oñembohéra "y-soluble B". Ary 1906-pe ojehechauka tembi'u oguerekoha "cofactores" además de proteína, lípido, carbohidrato, juky inorgánico ha y. Ko'ã mba'e oî sa'i ha katu iñimportanteterei mymba okakuaa haguã. Ary 1911-pe, Casimir Funke ohechakuaa umi amina ha'eha umi mba'e oĩva mandyju morotĩme ikatúva ombohovái beriberi. Umi mba’e oguerekóva ojogua umi ojejuhúva tembi’úpe, ha hetave umíva apytégui ha’e coenzima. Ary 1906-pe ojehechauka tembi'u oguerekoha "cofactores" ndaha'éiva proteína, lípido, carbohidrato, juky inorgánico ha y. Ko'ãva oî sa'i ha katu iñimportanteterei mymba okakuaa haguã. Ary 1911-pe, Casimir Funke ohechakuaa umi amina ha’eha sustancia oĩva mandyju morotĩme ombohováiva beriberi; ipropiedad ha distribución tembi'úpe ojoguaite, ha hetave ha'e coenzima.
Umi vitamina ha’e umi sustancia esencial oñemantene haguã metabolismo normal ha oñeñongatu haguã funciones básicas corporales. Umi vitamina oñemboja'o vitamina ikyráva-soluble ha ýpe-soluble-pe. Umi vitamina ikyrakue-soluble apytépe oîve vitamina A, D, E ha K, ha umi vitamina soluble ype-pe katu oîve vitamina B ha vitamina C. Opaichagua vitamina oguereko iñambuéva hi'upyrã.
Vitamina ikyrakue-soluble: 1.1.
1. Vitamina A: Heta oî aceite hígado de bacalao, mymba órgano ha mantequilla-pe. Ka’avo ha yvakuérape, heta oĩ tomate, zanahoria, papa dulce, avati, naranja ha durazno-pe. Vitamina A ndoguerekóiramo ikatu ñandehekýi pyhare.
2. Vitamina D: Heta oî huevo rogue, producto lácteo ha levadura-pe. Vitamina D omohenda calcio ha fósforo equilibrio, omokyre'ÿ calcio ñemboguejy, ha ikatu ojeporu oñepohano ha ojehapejoko hagua raquitismo ha osteoporosis.
3. Vitamina E: Heta oî huevo, aceite vegetal ha ambue tembi’úpe, ha’e antioxidante mbarete ha ikatu oipytyvô oñepohano hagua mba’asy cardiovascular ha cerebrovascular.
4. Vitamina K: Hetaiterei oĩ espinaca, repollo ha ambue tembi’úpe, vitamina K oipytyvôve oñepohano hagua mba’asy tuguy ñemongu’e rehegua.
Y-Vitaminas solubles: 1.1.
1. Vitamina B: So’o magra ha soja oguereko heta vitamina B1. Vitamina B2, ojekuaáva avei riboflavina ramo, oĩ hetaiterei óvulo rogue, hígado, riñón, cangrejo ysyry, levadura, alga marina ha brócoli-pe. Vitamina B3 ojejuhu levadura, grano, hígado ha mandyju salvado-pe. Vitamina B4 ojejuhu hetaiterei óvulo, mymba apytu’ũ, cerveza, malta ha lecitina soja-pe. Vitamina B5 oî hetaiterei levadura, grano, hígado ha verdura-pe. Vitamina B6 oî hetaiterei levadura, grano, hígado, huevo ha producto lácteo-pe. Vitamina B9 oĩ hetaiterei ka’avo hovy hogue ha hígado-pe. Vitamina B12 oĩ hetaiterei hígado, pira, óvulo ha pato rykuépe. Umi vitamina B oguereko peteĩ tembiapo omantene haguã sistema nervioso ha digestivo.
2. Vitamina C: Heta oĩ yva ha ka’avo pyahúpe, ha’éva naranja, kiwi, tomate, pimiento campanilla, melón amargo, coliflor ha col. Vitamina C ikatu omoporãve tuguy rape ha avei oparticipa desintoxicación-pe.